Procedure en processtukken
| Term | Betekenis |
|---|---|
| Dagvaarding | Officiele oproep om voor de rechter te verschijnen, uitgebracht door een deurwaarder. Hoort bij de dagvaardingsprocedure. |
| Verzoekschrift | Schriftelijk verzoek aan de rechter, gebruikt in onder meer familiezaken en arbeidszaken. Er is geen deurwaarder aan te pas. |
| Beschikking | Uitspraak van de rechter in een verzoekschriftprocedure. Een uitspraak in een dagvaardingsprocedure heet een vonnis. |
| Verweerschrift | Schriftelijke reactie van de wederpartij op een verzoekschrift. |
| Comparitie | Zitting waarop de rechter partijen hoort, vaak ook om een schikking te beproeven. |
| Voorlopige voorziening | Spoedmaatregel in afwachting van de uitkomst van de hoofdzaak. |
Termijnen en verplichtingen
| Term | Betekenis |
|---|---|
| Verjaring | Het verlopen van de termijn waarbinnen een vordering kan worden afgedwongen. Kan worden gestuit. |
| Stuiting | Het onderbreken van de verjaring, bijvoorbeeld met een schriftelijke aanmaning. Daarna begint een nieuwe termijn. |
| Vervaltermijn | Termijn waarna het recht zelf verdwijnt. Anders dan verjaring niet te stuiten. |
| Ingebrekestelling | Schriftelijke aanmaning met een redelijke termijn voor nakoming. Meestal nodig voordat verzuim intreedt. |
| Verzuim | De toestand waarin een partij tekortschiet nadat de nakomingstermijn is verstreken. Voorwaarde voor schadevergoeding en ontbinding. |
| Klachtplicht | De verplichting om binnen bekwame tijd te protesteren na ontdekking van een gebrek. |
Uitvoering en verhaal
| Term | Betekenis |
|---|---|
| Executoriale titel | Stuk waarmee een uitspraak kan worden afgedwongen, zoals een vonnis met grosse of een notariele akte. |
| Beslag | Het vastleggen van vermogen. Conservatoir beslag dient tot zekerheid vooraf, executoriaal beslag tot uitwinning achteraf. |
| Dwangsom | Bedrag dat verschuldigd wordt bij het niet naleven van een veroordeling of een bestuursrechtelijke last. |
| Separatist | Schuldeiser met pand- of hypotheekrecht, die in faillissement zijn recht kan uitoefenen alsof er geen faillissement is. |
| Boedelschuld | Schuld die na de faillissementsdatum ontstaat en voorgaat op gewone vorderingen. |
Bestuursrecht
| Term | Betekenis |
|---|---|
| Besluit | Schriftelijke beslissing van een bestuursorgaan met rechtsgevolg. Alleen daartegen staat bezwaar open. |
| Belanghebbende | Degene wiens belang rechtstreeks bij een besluit is betrokken. Zonder die hoedanigheid volgt niet-ontvankelijkheid. |
| Last onder dwangsom | Herstelmaatregel waarbij bij niet-naleving een dwangsom wordt verbeurd. |
| Bestuursdwang | Herstelmaatregel waarbij het bestuur zelf ingrijpt, op kosten van de overtreder. |
| Nadeelcompensatie | Vergoeding van schade door rechtmatig overheidshandelen. Sinds 2024 in de plaats van planschade. |
Kosten en bijstand
| Term | Betekenis |
|---|---|
| Toevoeging | Besluit waarmee de overheid het grootste deel van de advocaatkosten draagt. In het spraakgebruik pro deo. |
| Eigen bijdrage | Het deel van de kosten dat bij een toevoeging voor eigen rekening blijft. |
| Griffierecht | Bijdrage aan de rechtspraak, bij aanvang van de procedure te betalen. |
| Proceskostenveroordeling | Veroordeling van de verliezer in de kosten van de winnaar. In civiele zaken meestal forfaitair. |
| Procesvertegenwoordiging | De verplichting om te procederen door tussenkomst van een advocaat. Geldt bij de rechtbank buiten kantonzaken, en in hoger beroep. |