Vormen van beloning
Uurtarief. De gangbare vorm. Tarieven lopen sterk uiteen en hangen samen met ervaring, specialisatie en regio. Vraag naar het tarief inclusief btw en naar de tijdseenheid waarin wordt geschreven.
Vaste prijs. Gebruikelijk bij afgebakende zaken met een voorspelbaar verloop, zoals een voornaamswijziging of het beoordelen van een vaststellingsovereenkomst. Belangrijk is wat er buiten de vaste prijs valt.
Kantoorkosten. Sommige kantoren rekenen een opslag voor kantoorkosten. Andere hebben die in het uurtarief verwerkt. Dat verschil kan enkele procenten schelen.
No cure no pay. In Nederland is dit voor advocaten in beginsel niet toegestaan, met een uitzondering voor letselschade- en overlijdensschadezaken onder strikte voorwaarden.
Griffierecht
Griffierecht is de bijdrage aan de rechtspraak die bij aanvang van een procedure wordt betaald. De hoogte hangt af van het type zaak, de rechterlijke instantie en of de partij een natuurlijk persoon of een rechtspersoon is. De tarieven worden jaarlijks per 1 januari geindexeerd.
Voor mensen met een laag inkomen geldt een verlaagd tarief. Wordt de zaak gewonnen, dan wordt het griffierecht in de regel onderdeel van de proceskostenveroordeling.
Proceskostenveroordeling
De verliezende partij wordt in civiele zaken meestal veroordeeld in de proceskosten van de winnaar. Die vergoeding is forfaitair: zij wordt berekend met een puntensysteem en dekt zelden de werkelijke advocaatkosten.
Er is een belangrijke uitzondering. In zaken over intellectuele eigendom kan de verliezer worden veroordeeld in de volledige redelijke en evenredige proceskosten. Het financiele risico van doorprocederen ligt daar dus wezenlijk hoger.
In bestuursrechtelijke zaken geldt eveneens een forfaitair stelsel, en in familiezaken worden de kosten vaak gecompenseerd: elke partij draagt dan de eigen kosten.
Overige kosten
- Deurwaarderskosten voor het uitbrengen van een dagvaarding of het leggen van beslag.
- Kosten van deskundigen, bijvoorbeeld een medisch adviseur bij letselschade of een taxateur bij vastgoed.
- Uittreksels, legalisaties en vertalingen, vooral bij internationale zaken.
- Kosten van een verplichte mediation of een bindend adviestraject.
Rechtsbijstandverzekering
Wie een rechtsbijstandverzekering heeft, meldt de zaak daar eerst. Bij een procedure waarvoor procesvertegenwoordiging verplicht is, bestaat het recht op vrije advocaatkeuze: de verzekerde mag zelf een advocaat aanwijzen en de verzekeraar vergoedt die kosten binnen de polisvoorwaarden. De verzekeraar mag wel een maximum aan het te vergoeden bedrag stellen.
Afspraken vooraf
Een advocaat legt de afspraken vast in een opdrachtbevestiging. Daarin horen in elk geval te staan: het tarief, de eventuele kantoorkosten, de wijze van declareren, een inschatting van de omvang van het werk en de afspraak dat er bij overschrijding wordt overlegd. Zonder die laatste afspraak ontstaan de meeste conflicten over rekeningen.