RPAdvocaten.nlOnafhankelijke advocatengids

Gesubsidieerde rechtsbijstand

Bij een laag inkomen en vermogen kan de overheid een groot deel van de advocaatkosten dragen. Dat heet een toevoeging, in het spraakgebruik pro deo.

Wat een toevoeging is

Een toevoeging is een besluit van de Raad voor Rechtsbijstand waarmee de overheid het grootste deel van de kosten van een advocaat vergoedt. De rechtzoekende betaalt een eigen bijdrage. De advocaat vraagt de toevoeging aan; dat kan niet zelfstandig worden gedaan.

Niet elke advocaat werkt op toevoegingsbasis. Dat is een keuze van het kantoor en het is een van de eerste dingen om na te vragen.

De voorwaarden

  • Inkomen. De Raad kijkt naar het verzamelinkomen van twee jaar voor het jaar van de aanvraag, het zogeheten peiljaar. Er gelden aparte grenzen voor alleenstaanden en voor gehuwden, samenwonenden en eenoudergezinnen.
  • Vermogen. Ligt het vermogen boven de grens van box 3, dan volgt in beginsel afwijzing.
  • Belang van de zaak. Bij een te gering financieel belang wordt geen toevoeging verstrekt.
  • Kans van slagen. Een op voorhand kansloze zaak komt niet in aanmerking.

Is het inkomen sinds het peiljaar gedaald, bijvoorbeeld door ontslag of scheiding, dan kan om peiljaarverlegging worden gevraagd. Dan wordt naar het actuele jaar gekeken.

De eigen bijdrage

De hoogte van de eigen bijdrage hangt af van het inkomen en van het type zaak. De bedragen worden jaarlijks aangepast.

Wie zich eerst laat adviseren door het Juridisch Loket en daar een verwijzing krijgt, betaalt een lagere eigen bijdrage. Die korting vervalt als rechtstreeks een advocaat wordt benaderd. Het Juridisch Loket is te bereiken via juridischloket.nl.

Wat er niet onder valt

Een toevoeging dekt het werk van de advocaat, niet alle overige kosten. Griffierecht blijft verschuldigd, zij het tegen een verlaagd tarief. Deurwaarderskosten, kosten van deskundigen en een eventuele proceskostenveroordeling vallen er evenmin onder.

Achteraf toetsen

De Raad voor Rechtsbijstand controleert achteraf het inkomen. Levert de zaak een financieel resultaat op boven een bepaalde grens, bijvoorbeeld bij de verdeling van een nalatenschap of de verkoop van een woning, dan kan de toevoeging alsnog worden ingetrokken en wordt de rekening op basis van het gewone tarief opgemaakt. Dit is een van de meest onderschatte punten in het stelsel.

Strafzaken

Bij misdrijven waarvoor voorlopige hechtenis is toegelaten wordt van rechtswege een raadsman toegevoegd. De bijstand bij het politieverhoor is dan kosteloos, ongeacht het inkomen. Voor de verdere behandeling van de strafzaak gelden de gewone toevoegingsregels.

Meer informatie staat op rvr.org, de website van de Raad voor Rechtsbijstand.