Drie manieren om een dienstverband te beeindigen
Een werkgever kan een arbeidsovereenkomst maar op drie manieren rechtsgeldig beeindigen.
- Met schriftelijke instemming van de werknemer, in de praktijk vastgelegd in een vaststellingsovereenkomst.
- Met toestemming van het UWV, bij bedrijfseconomische redenen of bij langdurige arbeidsongeschiktheid van ten minste 104 weken.
- Via ontbinding door de kantonrechter, op een van de persoonsgebonden gronden zoals disfunctioneren, verwijtbaar handelen of een verstoorde arbeidsverhouding.
Welke route geldt, hangt af van de reden. De routes zijn niet uitwisselbaar: een bedrijfseconomisch ontslag kan niet zomaar bij de kantonrechter worden aangebracht.
De vaststellingsovereenkomst en de bedenktijd
Bij beeindiging met wederzijds goedvinden geldt een wettelijke bedenktijd van veertien dagen. Binnen die termijn kan de werknemer zonder opgaaf van reden schriftelijk terugkomen op zijn instemming.
Staat dat recht niet in de overeenkomst vermeld, dan wordt de bedenktijd automatisch drie weken. Een goed opgestelde overeenkomst regelt daarnaast de einddatum met inachtneming van de opzegtermijn, de vergoeding, vrijstelling van werk, het concurrentiebeding en de formulering van de reden, omdat die reden doorwerkt in het recht op een WW-uitkering.
Transitievergoeding
De transitievergoeding is verschuldigd vanaf de eerste werkdag zodra het initiatief tot beeindiging bij de werkgever ligt. Dat geldt ook bij het niet verlengen van een tijdelijk contract. De vergoeding bedraagt een derde maandsalaris per gewerkt dienstjaar, naar rato berekend over gedeelten van een jaar.
De vervaltermijn is drie maanden na de dag waarop de arbeidsovereenkomst is geeindigd. Dat is een vervaltermijn, geen verjaringstermijn: stuiten helpt niet en de aanspraak verdwijnt.
Ontslag op staande voet
Ontslag op staande voet vereist een dringende reden, onverwijlde opzegging en gelijktijdige mededeling van die reden. Alle drie de eisen moeten kloppen; ontbreekt er een, dan houdt het ontslag geen stand.
De werknemer moet binnen twee maanden na het einde van de arbeidsovereenkomst een verzoekschrift bij de kantonrechter indienen. Ook dit is een vervaltermijn.
Opzegtermijnen
| Duur dienstverband | Opzegtermijn werkgever |
|---|---|
| Korter dan 5 jaar | 1 maand |
| 5 tot 10 jaar | 2 maanden |
| 10 tot 15 jaar | 3 maanden |
| 15 jaar of langer | 4 maanden |
Voor de werknemer geldt in beginsel een opzegtermijn van een maand. Bij cao of schriftelijke afspraak kan hiervan onder voorwaarden worden afgeweken.
Tijdelijke contracten
De ketenregeling staat maximaal drie opeenvolgende tijdelijke contracten toe in maximaal drie jaar. Bij een onderbreking van meer dan zes maanden begint de keten opnieuw. Wordt een van beide grenzen overschreden, dan ontstaat van rechtswege een contract voor onbepaalde tijd. Bij cao kan in bepaalde gevallen worden afgeweken.
Ziekte en re-integratie
Tijdens de eerste 104 weken ziekte geldt een opzegverbod en een loondoorbetalingsplicht. Werkgever en werknemer moeten in die periode samen aan re-integratie werken volgens de Wet verbetering poortwachter. Vindt het UWV de inspanningen van de werkgever onvoldoende, dan volgt een loonsanctie: verplichte loondoorbetaling gedurende maximaal 52 weken extra.
Veelgestelde vragen
Hoeveel bedenktijd geldt bij een vaststellingsovereenkomst?
Veertien dagen. Wordt dat recht niet in de overeenkomst genoemd, dan wordt de bedenktijd drie weken.
Hoe lang blijft de transitievergoeding opeisbaar?
Drie maanden na het einde van de arbeidsovereenkomst. Daarna vervalt de aanspraak, ook als die inhoudelijk terecht is.
Kan een werkgever zomaar op staande voet ontslaan?
Nee. Er moet een dringende reden zijn, het ontslag moet onverwijld worden gegeven en de reden moet gelijktijdig worden meegedeeld. Ontbreekt een van die eisen, dan houdt het ontslag in de regel geen stand.
Wanneer ontstaat een vast contract?
Bij meer dan drie opeenvolgende tijdelijke contracten of bij overschrijding van drie jaar, tenzij een onderbreking van meer dan zes maanden de keten heeft doorbroken of een cao anders bepaalt.