Ondernemingsrecht en contractenrecht

Verzuim en ingebrekestelling

Voordat schadevergoeding of ontbinding aan de orde komt, moet de wederpartij in verzuim zijn. Daarvoor is in beginsel een ingebrekestelling nodig: een schriftelijke aanmaning met een redelijke termijn voor nakoming.

Verzuim treedt zonder ingebrekestelling in bij een fatale termijn, bij blijvende onmogelijkheid van nakoming, en wanneer uit een mededeling van de schuldenaar blijkt dat hij niet zal nakomen. Buiten die gevallen is een ingebrekestelling de veiligste route.

Ontbinding

Ontbinding wegens tekortkoming kan buitengerechtelijk, met een schriftelijke verklaring. Een gang naar de rechter is daarvoor niet nodig. Ontbinding is wel uitgesloten als de tekortkoming, gezien haar bijzondere aard of geringe betekenis, de ontbinding niet rechtvaardigt.

De klachtplicht

Wie een gebrek ontdekt, moet binnen bekwame tijd protesteren. Gebeurt dat niet, dan verliest de koper of opdrachtgever zijn rechten, ook als het gebrek onbetwist is. Bij consumentenkoop geldt een kennisgeving binnen twee maanden na ontdekking in elk geval als tijdig.

Deze regel is in de praktijk een veelvoorkomende struikelblok, omdat partijen vaak eerst maandenlang informeel overleggen zonder formeel te klagen.

Algemene voorwaarden

Algemene voorwaarden zijn vernietigbaar als de gebruiker de wederpartij geen redelijke mogelijkheid heeft geboden er kennis van te nemen. Terhandstelling voor of bij het sluiten van de overeenkomst is dus wezenlijk; een verwijzing op een factuur achteraf is te laat.

De zwarte en grijze lijst met verboden en vermoed onredelijke bedingen gelden alleen tegenover consumenten. Grote ondernemingen kunnen zich niet op die vernietigingsgronden beroepen.

Verjaring

Een vordering tot nakoming van een verbintenis uit overeenkomst verjaart in beginsel vijf jaar na de dag na opeisbaarheid. Een vordering tot schadevergoeding verjaart vijf jaar nadat de benadeelde bekend is met de schade en de aansprakelijke persoon, met een absolute grens van twintig jaar na de gebeurtenis. Verjaring kan worden gestuit met een schriftelijke aanmaning of mededeling.

Bestuurdersaansprakelijkheid

Intern is een bestuurder aansprakelijk bij onbehoorlijke taakvervulling waarvan hem een ernstig verwijt kan worden gemaakt. Extern kan aansprakelijkheid jegens een schuldeiser volgen uit onrechtmatige daad, bijvoorbeeld wanneer de bestuurder namens de vennootschap verplichtingen aangaat terwijl hij weet of behoort te weten dat die niet nagekomen kunnen worden.

Vennootschapsrechtelijke verplichtingen

• Het bestuur van een BV maakt de jaarrekening op binnen vijf maanden na afloop van het boekjaar, met een verlengingsmogelijkheid van maximaal vijf maanden door de algemene vergadering.
• Deponering bij het handelsregister moet uiterlijk twaalf maanden na afloop van het boekjaar plaatsvinden.
• Bij een uitkering aan aandeelhouders geldt de uitkeringstest: het besluit krijgt pas gevolg na goedkeuring van het bestuur, dat moet weigeren als de vennootschap daarna haar opeisbare schulden niet kan blijven betalen.

Aandeelhoudersgeschillen

Voor conflicten tussen aandeelhouders bestaan twee routes. De wettelijke geschillenregeling maakt uitstoting of uittreding mogelijk. De enqueteprocedure bij de Ondernemingskamer van het gerechtshof Amsterdam maakt onderzoek naar het beleid mogelijk en biedt onmiddellijke voorzieningen; de wet stelt drempels voor enquetebevoegdheid.