De eerste uren na aanhouding
Na aanhouding mag een verdachte maximaal negen uur worden opgehouden voor onderzoek, bij feiten waarvoor voorlopige hechtenis is toegelaten. De uren tussen middernacht en negen uur 's ochtends tellen daarbij niet mee.
Daarna kan inverzekeringstelling volgen: maximaal drie dagen, bij dringende noodzaak eenmalig met drie dagen te verlengen. Uiterlijk binnen drie dagen en achttien uur na de aanhouding moet de verdachte worden voorgeleid aan de rechter-commissaris.
Recht op een advocaat bij het verhoor
Een verdachte heeft recht op consultatiebijstand voorafgaand aan het verhoor en op verhoorbijstand tijdens het verhoor. Bij misdrijven waarvoor voorlopige hechtenis is toegelaten wordt van rechtswege een raadsman toegevoegd en is die bijstand kosteloos.
Het zwijgrecht geldt vanaf het eerste moment. Er bestaat geen verplichting om aan het onderzoek mee te werken door verklaringen af te leggen.
Voorlopige hechtenis
De rechter-commissaris toetst de rechtmatigheid van de aanhouding en kan bewaring bevelen voor maximaal veertien dagen. Daarna kan de raadkamer gevangenhouding bevelen voor telkens maximaal negentig dagen. Bij elke verlenging wordt opnieuw beoordeeld of er ernstige bezwaren en gronden zijn.
Welke rechter behandelt de zaak
- De kantonrechter behandelt overtredingen.
- De politierechter behandelt eenvoudige misdrijfzaken en kan maximaal twaalf maanden gevangenisstraf opleggen.
- De meervoudige strafkamer van de rechtbank, met drie rechters, behandelt zwaardere en complexe zaken.
De strafbeschikking
Het Openbaar Ministerie kan zonder rechter een straf opleggen via een strafbeschikking. Daartegen moet binnen veertien dagen verzet worden gedaan. Gebeurt dat niet, dan staat de beschikking onherroepelijk vast en wordt zij ten uitvoer gelegd, inclusief de aantekening in de justitiele documentatie.
Termijnen voor rechtsmiddelen
| Rechtsmiddel | Termijn |
|---|---|
| Verzet tegen een strafbeschikking | 14 dagen |
| Hoger beroep tegen een vonnis van de rechtbank | 14 dagen |
| Cassatie bij de Hoge Raad | 14 dagen, met indiening van de schriftuur binnen twee maanden na de aanzegging |
De positie van het slachtoffer
Het slachtoffer heeft zelfstandige rechten in het strafproces, waaronder spreekrecht ter zitting en het recht een vordering benadeelde partij in te dienen. Die vordering wordt alleen inhoudelijk behandeld als zij geen onevenredige belasting van het strafgeding oplevert; anders volgt niet-ontvankelijkheid en resteert de gang naar de civiele rechter.
Veelgestelde vragen
Is een advocaat bij het politieverhoor kosteloos?
Bij misdrijven waarvoor voorlopige hechtenis is toegelaten wordt van rechtswege een raadsman toegevoegd en is de bijstand kosteloos. Buiten die categorie gelden andere regels.
Hoe lang mag iemand vastzitten zonder rechter?
Maximaal negen uur ophouden voor onderzoek, gevolgd door maximaal drie dagen inverzekeringstelling, eenmalig met drie dagen te verlengen. Voorgeleiding aan de rechter-commissaris moet uiterlijk binnen drie dagen en achttien uur na aanhouding plaatsvinden.
Wat gebeurt er bij het negeren van een strafbeschikking?
De verzettermijn van veertien dagen verstrijkt, de beschikking wordt onherroepelijk en wordt ten uitvoer gelegd. De straf komt in de justitiele documentatie te staan.
Hoeveel tijd is er voor hoger beroep?
Veertien dagen na het vonnis. Die termijn is hard.